بومی ها

 

چند روز پیش فیلم بومی ها - indigènes را دیدم. کارگردان آن رشید بوشارب است و شماری از بهترین بازیگران عرب تبار سینمای فرانسه در آن ایفای نقش کرده اند. داستان فیلم به سرگذشت سربازان مستعمراتی فرانسه در خلال جنگ جهانی دوم بازمی گردد و تبعیض بین آنها و سربازان فرانسوی را به زیبایی به تصویر کشیده است. در واقع فرانسویان فقط از نیروی این سربازان استفاده کردند و به هیچ وجه خواستار آن نبودند که این سربازان در ارتش فرانسه ارتقا  یا با مردم فرانسه اختلاط یابند. ارتقای درجه دار فرانسوی که دارای پیشینه ی کمتری از شخصیت نخست فیلم بود و نیز سانسور نامه های ارسالی سرباز عرب به معشوقه ی فرانسوی اش نمونه هایی از این تبعیض اعمال شده در مورد آنان بود. این در حالی است که در صحنه ای از فیلم مردم تنها با سربازان فرانسوی عکس می انداختند و آنها به عنوان آزاد کننده فرانسه معرفی می شدند. در واقع، این سربازان تنها وسیله ای که فرانسویان در گاه حضیض آنها را به کار گرفتند و دیدیم که پس از قدرت گرفتن استعمارگر پیر با این مستعمرات چه کردند.

رشید بوشارب به زیبایی و ظرافت هر چه تمامتر موارد فوق را به تصویر کشیده است و پخش فیلم در جشنواره ی کن سال گذشته جنجال بسیاری برپا کرد که حتا واکنش نیکلاس سارکوزی رییس جمهور فعلی فرانسه را برانگیخت که اظهار داشت ما به تاریخ خود افتخار می کنیم. این همان نعل وارونه زدن و البته بینش جزمی است که در مورد تاریخ استعمار فرانسه وجود دارد.

نکته ی جالب دیگر این است که بر طبق فیلم، از سال 1953، یعنی استقلال مستعمرات پیشین فرانسه به ویژه الجزایر، کمک هزینه ی دولت فرانسه به این سربازان قطع شد و تاکنون نیز با وجود رای مراجع قضایی ادامه یافته است. آیا بر این برخورد جز استفاده ی ابزاری از انسانها می توان عنوان دیگری نهاد؟ آیا چنین برخوردی زیبنده ی مهد اعلامیه ی حقوق بشر و شهروند سال 1789 و بزرگانی چون ولتر، روسو، ساتر و آندره مالرو است؟

/ 0 نظر / 7 بازدید